Personal Allowance — kwota wolna od podatku w UK
Aktualizacja: 14.07.2026 · 5 min czytania
Personal Allowance to kwota dochodu wolna od podatku — £12,570 rocznie (próg od lat zamrożony, co przy inflacji oznacza cichą podwyżkę podatków). Dla samozatrudnionego liczy się od ZYSKU: dopiero nadwyżka ponad kwotę wolną jest opodatkowana. Uwaga na pułapkę: powyżej £100,000 dochodu kwota wolna topnieje.
Jak działa w praktyce
Zysk £20,000: pierwsze £12,570 bez podatku, opodatkowane jest £7,430 (stawką podstawową). Do tego osobno Class 4 NI od swojego progu. Kwota wolna jest jedna — przy etacie i działalności zwykle „zużywa" ją pensja.
Zamrożenie progów = ukryta podwyżka
Próg £12,570 nie rośnie od lat (tzw. fiscal drag): zarabiasz nominalnie więcej, realnie wchodzisz w podatek głębiej. Tym ważniejsze są koszty — to jedyna „kwota wolna", którą realnie kontrolujesz: każdy udokumentowany wydatek firmowy obniża zysk.
Pułapka £100k–£125k: efektywne 60%
Powyżej £100,000 dochodu tracisz £1 kwoty wolnej za każde £2 nadwyżki — przy ok. £125,140 kwota wolna znika całkiem. W tym przedziale efektywna stawka krańcowa sięga ~60%. Jeśli się do niego zbliżasz, porozmawiaj z księgowym (składki emerytalne potrafią tu zdziałać cuda).
Marriage Allowance — bonus dla par
Jeśli jedno z małżonków/partnerów cywilnych nie wykorzystuje kwoty wolnej (dochód poniżej £12,570), może przekazać drugiemu część ulgi (ok. 10%), o ile odbiorca płaci tylko stawkę podstawową. Kilkaset funtów rocznie za jeden wniosek na gov.uk — i można cofnąć się o poprzednie lata.
Miej wszystkie faktury w jednym miejscu — bez segregatorów.
Prześlij fakturę mailem albo zdjęciem, a Twój księgowy zobaczy je na bieżąco.
Zacznij za darmoNajczęstsze pytania
Ile wynosi kwota wolna w UK?+
£12,570 rocznie (próg zamrożony od kilku lat). Aktualność zawsze potwierdzisz na gov.uk.
Czy samozatrudniony ma kwotę wolną?+
Tak — liczy się od zysku (przychód minus koszty). Przy równoległym etacie kwota wolna jest jedna i zwykle konsumuje ją pensja.
Co się dzieje z kwotą wolną powyżej £100k?+
Maleje o £1 za każde £2 dochodu ponad £100,000 i znika około £125,140 — stąd efektywne ~60% w tym przedziale.
Czym jest Marriage Allowance?+
Przekazaniem ~10% kwoty wolnej między małżonkami, gdy jedno zarabia poniżej progu, a drugie płaci stawkę podstawową. Wniosek online, działa też wstecz.
Zobacz też
To poradnik informacyjny, a nie porada podatkowa. Przepisy i kwoty się zmieniają — aktualne zasady sprawdzisz na gov.uk (HMRC). W razie wątpliwości skonsultuj się z księgowym.